skip to Main Content

Na twee totaal verschillende ervaringen met het overlijden van haar ouders schreef Barbara van Beukering, voormalig hoofdredacteur van diverse bladen waaronder Het Parool, het boek “Je kunt het maar één keer doen. Een persoonlijke zoektocht naar sterven, het grootste taboe in ons leven.”

De interviewer is Bertie Fokkelman.

In dit boek tekent ze de verhalen op van diverse nabestaanden over het levenseinde van hun dierbare en de mening daarover van specialisten op dit gebied. Dat de overleden dierbaren allemaal bekende Nederlanders zijn, geeft aanvankelijk een ongemakkelijk, voyeuristisch gevoel. Maar gaandeweg is het verhelderend en daarbij soms onthutsend of ontroerendte lezen hoe juist die mensen die je een beetje meent te kennen door de media, het bericht over hun naderend overlijden opvatten en wat ze toen deden. Een boek dat je in één adem uitleest en dat tot nadenken stemt.

Wat was het doel van dit boek?

‘Aanvankelijk was dit echt een persoonlijke zoektocht. Het mooie sterfbed van mijn moeder en het rampzalige van mijn vader hebben op mij een grote indruk gemaakt. Doordat mijn vader zijn levenseinde tot het laatst toe ontkende, heb ik jarenlang paniekaanvallen en nachtmerries gehad. Dat was een lichtelijk traumatische ervaring. Maar van mijn moeder kon ik zo goed afscheid nemen dat ik daar met veel mooie gevoelens op terugkijk. Daardoor vroeg ik me af of dit mijn particuliere beleving was of dat dit voor iedereen geldt. Door de interviews werd steeds duidelijker dat de manier van afscheid nemen het voor de nabestaanden inderdaad veel moeilijker of veel makkelijker maakt om verder te gaan. Dat resulteerde in de volgende vraag: Hoe bereid je je voor op een goede dood en hoe zorg je ervoor dat je laatste fase niet geregeerd wordt door angst, paniek, boosheid en ontkenning zodat je op een goede, rustige en bewuste manier afscheid kunt nemen?‘

Hoe bereid je je voor op laatste fase?

‘We zijn met zijn allen zo gewend de dood te verdoezelen en weg te stoppen dat het echt een taboe is. Dat werd in de afgelopen tijd heel duidelijk. Als de mensen heel vrolijk naar het onderwerp van mijn boek vroegen en hoorden dat het over de dood ging, viel het gesprek letterlijk stil. Wat toch echt heel gek is want het enige wat we zeker weten in dit leven is dat we doodgaan. Toch doen we liefst alsof dat niet gebeurt. De ontkenning van onze dood draagt ertoe bij dat het eng wordt. Dus als we nu gewoon proberen erover te praten en erover na te denken, raken we vertrouwd met het gegeven dat het uiteindelijk gaat gebeuren en hoeven we niet raar op te kijken als we te horen krijgen dat we ongeneeslijk ziek zijn al is dat moment misschien altijd te vroeg. Verder is het belangrijk dat je dankbaar achterom kunt kijken omdat je wat hebt kunnen betekenen voor anderen. In dat geval kun je eerder in je laatste fase berusten, aldus oncoloog Casper van Eijck. Het biedt zelfs troost, zoals rouwdeskundige Manu Keirse zo mooi zegt, dat je na je dood verhuist van de buitenwereld naar de harten van je kinderen, je familie en je vrienden.’

De geraadpleegde deskundigen geven goede en interessante informatie over euthanasie, palliatieve sedatie en sterven in het algemeen. Maar wat betreft de initiatiefwet Voltooid Leven van D66 en de Coöperatie Laatste Wil valt op de mening van Bert Keizer en Constance de Vries, beiden euthanasie-arts, heel wat af te dingen. Het lijkt wel of de medische stand moeilijk afstand kan doen van zijn hegemonie over leven en dood. Wat vind je daar zelf van?

‘Ik ben een groot voorstander van euthanasie, ook bij voltooid leven. Ik ben ook voor Laatste Wil en het laatstewilmiddel en alles wat ertoe bijdraagt om op een waardige en autonome manier te sterven. Ik zie de praktische bezwaren bij het laatstewilmiddel maar ik hoop dat we een veilige manier vinden om het legaal beschikbaar te stellen zodat niemand meer voor een trein hoeft te springen of van een flat. Het zou een geruststelling zijn voor jou, mij en mensen die totaal niet suïcidaal of in psychische nood zijn, dat we de pil hebben liggen voor het moment dat we echt niet verder willen. Ik heb het met mijn eigen schoonmoeder meegemaakt. Ze was 84 toen mijn schoonvader overleed en twee jaar lang werd ze wakker met de gedachte dat het niet meer hoefde. Ze was geen sombere vrouw maar het leven was gewoon helemaal voltooid voor haar. Ik vond het heel sneu dat ze telkens weer zo haar best moest doen om de dag door te komen. Ze was zó blij dat er uiteindelijk een longtumor werd geconstateerd en dat ze een reden had om euthanasie te laten plegen. Voor haar was dat een geschenk uit de hemel. En mijn schoonmoeder indachtig denk ik dat iedereen op die leeftijd waardig moet kunnen sterven als het mooi geweest is.’

Zie ook: Je kunt het maar één keer doen. Een persoonlijke zoektocht naar sterven, het grootste taboe in ons leven.

Wilt u uw laatste wil tot wet maken?
Steun ons dan! Voor slechts 15,-- euro per jaar bent u lid. Doneren kan natuurlijk ook. Graag zelfs!
Back To Top