skip to Main Content

Bijna dertig jaar lang was Ferry Mingelen (73) een bekend gezicht op de televisie in programma’s als Den Haag Vandaag, NOVA en Nieuwsuur. Wat vindt deze journalist, presentator en politiek duider nu van de levenseindeproblematiek? En denkt hij dat de legalisatie van een betrouwbaar laatstewilmiddel in een nieuwe coalitie een stapje dichterbij komt?

Door Bertie Fokkelman
Foto: Speakers-Academy-Walter-Kallenbach

Denkt u wel eens na over uw levenseinde?

Eigenlijk is dit geen onderwerp waar ik veel bij stil sta. Dat komt misschien omdat ik tot nu toe redelijk kon werken en behoorlijk actief was. Verder ben ik gezond en heb ik een twintig jaar jongere vrouw met wie ik net een huisje kocht in Frankrijk. Dus ik heb nog allemaal toekomstplannen. Bovendien past het niet bij mijn karakter om me heel erg bezig te houden met de mogelijkheid dat ik langdurig ziek zal worden. Tenminste, dat was het uitgangspunt toen u mij belde. Ik bedacht me toen dat ik over deze zaken weinig te melden heb. Maar goed, ik ben ook journalist, dus sinds ik weet dat wij dit gesprek hebben, heb ik me verdiept in de situatie.

Weet u dan nu of u het laatstewilmiddel zou willen hebben? Want daar zijn wij heel erg voorstander van, dat iedereen daar legaal aan kan komen.

Ik vind in principe dat de mens zelf over zijn eigen einde moet kunnen beslissen. Daarvoor moet je niet afhankelijk zijn van iemand anders. Dus daarin volg ik uw lijn. Ik heb wel wat aarzeling bij de vraag of ik zelf die pil in huis zou willen hebben. Stel je voor dat ik die in een depressieve bui zo maar inneem. Het lijkt me dus een goed idee dat er hierop een soort van rem is en dat ik in zo’n situatie eerst een gesprek heb, bijvoorbeeld met mijn huisarts of met iemand anders met wie ik een goede relatie heb. Dan zou ik daarna wel of niet zelf die pil kunnen innemen. Verder ben ik het eens met Swaab dat er onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek moet komen om te bepalen of dit middel echt werkt. Want positieve ervaringen, dat is mooi, maar de negatieve horen wij niet.

Zou de levenseindebegeleider zoals bedoeld in het wetsvoorstel Voltooid Leven van Pia Dijkstra ook dat gesprek met u kunnen voeren?

De initiatiefwet van Pia Dijkstra is ongetwijfeld een stapje in de goede richting. Mensen boven de 75 jaar kunnen dan euthanasie krijgen bij een voltooid leven. Maar ik ben er een beetje allergisch voor om over deze gevoelige kwestie met een onbekende te praten die van stervensbegeleiding zijn beroep heeft gemaakt. Misschien vind ik die persoon wel helemaal niet aardig. Bovendien heb je dan op het moment van sterven ineens een vreemde aan je bed die erop toeziet dat je het middel echt inneemt. Zelfs de aanwezigheid van een begrafenisondernemer, hoe onvermijdelijk ook, geeft mij als nabestaande al een onprettig gevoel.
En wat als de levenseindebegeleider geen toestemming geeft? Moet je dan in een commissie eindeloos gaan zitten soebatten? Of de zaak in hoger beroep laten komen? Daarom vind ik dat je in principe zelf zou moeten kunnen beslissen.
Ook de in het voorstel genoemde leeftijdsgrens van 75 jaar lijkt me wat moeilijk. Ook jongere mensen kunnen lijden aan het leven zonder ernstig ziek te zijn. Ik heb het idee dat die leeftijdsgrens een politiek compromis is. Waarschijnlijk probeerde Dijkstra een wetsvoorstel te maken met zoveel voorzieningen dat het wellicht aanvaardbaar is voor de meerderheid zodat ze ook mensen uit de christelijke partijen mee kan krijgen in een vrije kwestie waarover ieder Kamerlid individueel mag stemmen.

Zelfdoding is volkomen legaal (Grondwet, artikel 11) maar de christelijke partijen doen er alles aan om dit te verhinderen. Zo maakte minister De Jonge afspraken met de chemische industrie om bepaalde dodelijke stoffen niet meer te leveren aan particulieren. Verder sprak de CU met D66 af dat in deze regeringsperiode niet gestemd zou worden over de initiatiefwet van Pia Dijkstra. Wat denkt u, gaat dat de CU in de volgende coalitie weer lukken?

In de jaren 70 volgde ik de abortus- en euthanasiewetgeving. Dat stuitte in eerste instantie op grote weerstand bij de christelijke partijen. Maar langzamerhand werd de maatschappelijke druk om het te regelen zo groot dat men uiteindelijk accepteerde dat een meerderheid daarover in een vrije kwestie besliste. Dat zou ook kunnen gebeuren met het wetsontwerp voltooid leven. Daar is in deze campagne steeds meer sprake van. Het hangt er wel vanaf hoe de machtsverhoudingen in een nieuw kabinet zijn. De CU is hier nogal streng op. Het CDA is wellicht iets makkelijker. Wopke Hoekstra lijkt helemaal niet zo’n principeman op dit terrein. Zo stemde hij ooit als enige CDA-senator voor afschaffing van de gewetensbezwaarde trouwambtenaren en voor het wetsvoorstel over lesbisch ouderschap. Dus met de loop van de tijd denk ik dat de kans groter wordt dat in een volgend kabinet de voltooidlevenzaak als een vrije kwestie wordt geregeld. Ik weet niet waar Pia nog eventueel mogelijkheden heeft om verdere concessies te doen. En als het maatschappelijk gevoel zich zo ontwikkelt dat een meerderheid vindt dat je áltijd hulp moet kunnen krijgen bij een stervenswens, wordt het denkelijk wel erg moeilijk voor de christelijke partijen om dat coûte que coûte te blijven tegenhouden.

Denkt u dat mensen met een voltooid leven gebaat zijn met een betere zorg en een grotere bestrijding van de eenzaamheid?

Een betere zorg en eenzaamheidsbestrijding als oplossing voor het probleem van voltooid leven is natuurlijk prima, alleen het wordt vaak gebruikt om dan niets te doen aan euthanasie of autonome levensbeëindiging en daar ben ik het niet mee eens. Dat is hetzelfde als die hele discussie over de palliatieve zorg. Dat is prima, maar het moet niet als alternatief worden gezien. Die zorg is nodig, vooral doen, maar als mensen uiteindelijk tot de conclusie komen dat ze uit het leven willen stappen, dan moeten ze dat kunnen doen zonder dat ongewilde buitenstaanders zich daarmee bemoeien.

Back To Top