Skip to content
Word lid

Jos van Wijk en Petra de Jong zijn gaandeweg het gezicht van de CLW geworden. Bij hun vertrek past een terugblik. Gezien hun staat van dienst en verdiensten kan deze tekst hen niet anders dan tekortdoen. Onder deze disclaimer toch een poging.

Hans van Dam

De wieg van de CLW stond in de hoofden van Gert Rebergen en Jos van Wijk. Omdat niemand iets alleen kan, verzamelden zij een klein aantal mensen om zich heen. In het Van der Valk hotel in Harderwijk werd een aantal zaterdagochtenden (geest)driftig gesproken over mogelijkheden om veilige levenseindemiddelen voor mensen veilig bereikbaar te krijgen. Tweemaal veilig, dat suggereert voorzichtigheid en dat was en is het ook. Maar voorzichtigheid sluit geen daadkracht uit en daadkracht was er.

Gert en Jos vroegen nadrukkelijk critici vroeg om mee te denken. Een waardevol concept, want in de smeltkroes van ideeën blijven alleen de edele metalen over en met minder kunnen we hier niet toe. Ik was er vanaf minuut één bij en kan zeggen dat deze opzet werkte. Het waren zeldzaam dynamische besprekingen waarin, naast indringende ernst, humor een fatsoenlijke plek had. Voor zover wij weten, waren er nog geen staatsverspieders in de buurt, hetzij lijfelijk, hetzij met richtmicrofoons, of andere deerniswekkende methoden. Dat zou later anders worden.

Gert wilde de oprichting van de CLW aanvankelijk alleen doorzetten als 20.000 mensen zich zouden aansluiten. Als ik me goed herinner had Jos hierbij bedenkingen. Hij voorzag wat zou blijken: veel mensen zagen het verschil niet met de inzet van de NVVE. Toen het aantal op enkele duizenden bleef steken, ontstond geen strijd: de CLW kwam er gewoon. Het elan won het moeiteloos van de cijfers.

Petra de Jong was in die tijd nog directeur van de NVVE. Het initiatief om de laatstewilpil dichterbij te halen, juichte ze toe. Bij de NVVE had ze dit graag gerealiseerd, maar dat lukte niet. Na haar vertrek bij de NVVE sloot ze zich met overtuiging aan bij de CLW Daar had zij naast een maatschappelijke een persoonlijke reden voor. In 2010 besloten haar ouders, toen zij tachtig waren en haar vader een hopeloze diagnose had gekregen, dat het genoeg was. Zij konden niet zonder elkaar leven en niet zonder elkaar sterven. Al jaren daarvoor hadden ze een dodelijke hoeveelheid pillen bemachtigd en die namen ze in. Er was niemand bij. Petra en haar broer vonden hen, de armen om elkaar geslagen. Op de laatste pagina van hun dagboek had haar moeder geschreven, toen ze de capsules open hadden gemaakt: “Wij lijken wel gifmengers. Waar blijft nou de pil van Drion?!” Een hartenkreet in het zelfgekozen einde. Voor Petra stond toen vast dat zij zich tot het uiterste zou inspannen om die pil beschikbaar te krijgen. Ik durf te zeggen dat het beeld van haar gestorven ouders en de woorden in het dagboek Petra in de ziel gebrand staan. En daarmee haar niet aflatende elan en onverzettelijkheid verklaren én haar onaantastbaarheid. Dat laatste ook als – en dat is zeker denkbaar – een officier van justitie straks gaat proberen om daar bloed uit te laten lopen.

Na het vertrek van Gert Rebergen werd het duo Jos en Petra het gezicht van de CLW. Wie ooit een jaarvergaderingen bezocht, zal hun spontaniteit en betrokkenheid op het netvlies staan. In gewone taal, de mensen letterlijk rondom hen heen, werden resultaten, plannen en wensen besproken. In menige ideële organisatie ontstaat afstand tussen bestuur en leden, zo niet bij de CLW. De pittige discussies illustreerden vooral het gezamenlijk hechten aan de doelstelling.

De saamhorigheid en kracht namen toe. Mede dankzij het Openbaar Ministerie (OM). Die stak in 2018 een stokje voor de manier waarop de CLW leden wilde faciliteren om zelf middel X te kopen. Autonoom als veel leden zijn, kocht een aantal het zelf buiten de CLW om. Dat was niet nieuw, dat deden duizenden Nederlanders al jaren met een ander middel, uit China of Mexico (de informatie daarover was toen al vrij beschikbaar). Het geharnaste optreden van het OM leverde in no time meer dan 20.000 leden op. Dat heeft ook het OM niet kunnen verbazen (ik wil hun wereldvreemdheid niet overschatten): de krachtige, breed gedragen wens om over veilige stervensmiddelen te beschikken was er al lang. De CLW kon en ging verder, met nog meer kracht.

De rest is recente geschiedenis. Na volgen en afluisteren met richtmicrofoons volgden huiszoekingen bij Jos en Petra. Reden: verdenking van lidmaatschap van een criminele organisatie, die niet de CLW zou zijn. Intussen blijkt uit de aanklacht tegen hen en acht anderen(!) dat het wel om de CLW gaat, wat iedereen al wist, en dat het OM en hun op dit punt conservatieve baas Rinus Otte in het bijzonder zich diskwalificeerde. Wie kromme wegen gaat, heeft in het recht geen rechten meer; mandaat geeft geen vrijheid, maar bindt aan de basisuitgangspunten rechtvaardigheid en menselijkheid.

Jos en Petra vertrekken onder de slagschaduw van een strafrechtelijke verdenking. Een proces kan hen persoonlijk ernstig schaden, die reputatie heeft het OM al (met de behandeling van huisarts Nico Tromp als voorlopig dieptepunt) en te vrezen valt nu dat men onder regie van Otte geen middel zal schuwen. Dat is heel erg en kwalijk. Tegelijk is voor het OM het maximale resultaat een pyrrusoverwinning: een overwinning die een nederlaag is, hier moreel en menselijk. Het vrijheidsrecht om met humane middelen over het eigen levenseinde te beschikken als de eigen tijd daar is, staat als een huis. In dat recht hebben Jos en Petra meer lucht en leven gebracht. Daarmee schrijven zij geschiedenis, inclusief de geschiedenis van de toekomst. Die toekomst is niet aan globaliseren van macht, maar aan de universaliteit van de menselijkheid, met de hoogste wet, die van het geweten, als maat en onoverwinnelijke kracht.

Bent u het eens of oneens met de inhoud van dit artikel?
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Back To Top