Skip to content
Word lid

De meerderheid van de Nederlanders wil voor het eigen levenseinde graag de touwtjes zelf in handen houden. Zij vinden dat een menselijk laatstewilmiddel daartoe wettelijk toegestaan moet zijn. Deze visie gaat verder dan de huidige partijprogramma’s van welke politieke partij ook.

Dit blijkt niet alleen uit de huidige stemwijzers, het is ook een van de uitkomsten van het onderzoek dat Coöperatie Laatste Wil (CLW) in december 2020 liet uitvoeren onder een panel van duizend Nederlanders en nog eens duizend leden van de CLW. Aanleiding voor het onderzoek was de vraag of de coronapandemie mensen ook aan het denken zet over het eigen levenseinde.

Dat laatste blijkt inderdaad het geval. Van de leden van het panel is 38% meer gaan denken over het levenseinde en 47% is ook meer gaan praten over de dood. Van deze groep heeft 74% met iemand binnen het gezin (ouders, partner, kinderen) over het levenseinde gesproken. Van hen heeft 28% daarover gesproken met iemand binnen de familie (niet zijnde het gezin) en 32% met iemand binnen zijn/haar vriendenkring.

Van de leden van het panel zegt 40% bij zeer ernstige coronaklachten zonder zicht op verbetering liever voor de dood te kiezen dan verder te leven. Van alle respondenten geeft 6% aan corona gehad te hebben, 30% vermoedt door het virus te zijn geïnfecteerd. Van de groep die corona heeft gehad of dat vermoedt, geeft 43% aan nog niet hersteld te zijn en nog last te hebben van een of meerdere mentale en/of lichamelijke klachten. Daarnaast is eenzaamheid een veel gehoord probleem. Zo’n 32% van de respondenten voelt zich eenzamer tijdens de coronacrisis, met name jongeren. Van het panel vindt 27% dat de relatie tussen corona en de dood nog onvoldoende aan de orde is geweest in de media.

Opvallend is dat 54% van de panelleden het eens is met de stelling dat ieder mens het recht heeft het eigen leven te beëindigen, zonder toetsing door anderen; 25% weet het niet of twijfelt; slechts 7% is het zeer oneens met deze stelling.

In de media komt het zelfgekozen levenseinde veelvuldig aan de orde. Zo schreven de kranten de afgelopen maand over euthanasie bij demente bejaarden naar aanleiding van het ‘koffie-arrest’; over Zwitserse klinieken die met minimale toetsing gehoor geven aan de wens van de cliënt; over Tim Hofman en zijn documentaire Euthanasie De Movie waarin hij twee jongvolwassenen volgt met een uitgesproken stervenswens; over een onderzoek van het Radboud UMC naar regionale verschillen bij het toepassen van euthanasie waaruit bleek dat ook bij een wettelijk toegestane levensbeëindiging de christelijke partijen dwars liggen.

Het autonome levenseinde is een onderwerp waarover zeer verschillend wordt gedacht. Verrassend is de bevinding dat de kiezers veel verder zijn in hun denken dan de politieke partijen. Ook het nieuwe wetsvoorstel Voltooid Leven (Pia Dijkstra, D66) vindt een zelfgekozen einde pas bespreekbaar bij een minimumleeftijd van 75 jaar.

De vraag is wat politici daar persoonlijk van vinden. Uiteindelijk is een politicus ook een mens.

Klik hier als u het hele onderzoek wilt lezen.

Back To Top