Skip to content
Word lid

“Een voltooid leven beëindigen, moet dat kunnen?” Met deze vraag reageren de theologen Ouwerkerk en Borgman1 op de uitkomst van een opiniepeiling van Trouw. Die liet zien dat 60 procent van de Nederlanders voorstander is van een wet die stervenshulp mogelijk maakt voor ouderen die hun leven voltooid vinden en niet uitzichtloos lijden. Die meerderheid vindt ook dat elke Nederlander moet kunnen beschikken over een stervensmiddel.2 Deze uitkomst schoot de theologen kennelijk in het verkeerde keelgat want zij keren zich nogal fel tegen de zelfbeschikking over het eigen sterven.  

Lidy Schoon

De twee leden van het Theologisch elftal staven hun betoog met het onderzoek van de zorgethici Els van Wijngaarden en Carlo Leget, hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek.3 Wie bekend is met de zorgethiek ziet duidelijke overeenkomsten met de theologische argumentatie. Het begint met een enigszins neutrale vraag als ‘moet dat kunnen?’, dan volgt het hellend vlak, om te eindigen met ‘nee, dat kan niet’. Bij het hellend vlak wordt de stellingname van een tegenstander gepresenteerd als een gevaarlijke en ongewenste ontwikkeling. Zo waarschuwt Borgman voor ‘te vroeg doden’: “Stel je nou toch voor dat ‘we’ iemand gedood hebben, terwijl die persoon nog de kans had het beter te krijgen en iets anders te willen. De zorg om te vroeg te doden zou heel stevig bovenaan moeten staan, maar je hoort hem nauwelijks in de discussies. Het gaat steeds om het recht om te sterven.”

Binnen de NVVE en de CLW horen wij schrijnende verhalen over de weerstand tegen een zelfgekozen dood. Hulpverleners die niet mee wil werken of de onheuse bejegening door politie en justitie van mensen die hun geliefde hebben bijgestaan tijdens hun zelfdoding. Of lees over de drie moeders die een waar gevecht hebben moeten leveren voor een waardige dood van hun dochter. Zij spreken van ‘in liefde laten gaan’, na alle crisisopnames, suïcidepogingen en dwangbehandelingen was de euthanasie een bevrijding van een lange lijdensweg.4 Iemand niet dwingen om in leven te blijven en het steunen van zo’n doodswens, is een teken van liefde.

De standpunten van theologen en zorgethici getuigen niet van een open oor voor wat mensen willen, terwijl je juist van hen mededogen zou verwachten. Het gaat niet om mensen te veroordelen maar te begrijpen waarom zij kiezen voor de dood. Niemand kiest ‘zomaar’ voor de dood.

Noten
1. Hanneke Ouwerkerk, Erik Borgman, ‘Een voltooid leven beëindigen, moet dat kunnen?’ Trouw 21 april 2023.
2. Marten van Wier, Tim van der Pal, ‘Levenseindepeiling. Meerderheid wil stervenshulp ook bij voltooid leven’, Trouw, 13 april 2023.
3. Els van Wijngaarden, Ready to give up on life. Dissertatie, Universiteit voor Humanistiek, 2016. Els van Wijngaarden, Carlo Leget, e.a. Perspectieven op de doodswens van ouderen die niet ernstig ziek zijn: de mensen en de cijfers. Den Haag, ZonMw, 2020.
4. Zie inliefdelatengaan.nl

 

Bent u het eens of oneens met de inhoud van dit artikel?
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Back To Top